BREEKPUNT

Iedereen ervaart in z’n leven wel eens een breekpunt, of meerdere. Dit is het punt waarop het roer om gaat of om moet. Het moment dat je voelt dat je niet meer op het juiste pad zit. Je bent de weg kwijt. Wanneer komt dat breekpunt? Werk je er naar toe door bijvoorbeeld coaching, overvalt het je door de bekende druppel of valt er omheen te werken zodat je op een stoïcijnse manier met je leven verder gaat? Moet je er überhaupt iets mee en kùn je er iets mee.

Al deze vragen kwamen bij mij op na het zien van de beelden in Alphen a/d Rijn. Wanneer, waarom en hoe ben je tot zulke gruwelijke daden in staat. Waar ligt je breekpunt. En, wat mij in mijn professie raakt, herken je zo’n extreem breekpunt bij je cliënt. Deze jongen werd door anderen omschreven als vriendelijk, goedlachs, beheerst. Hoe anders voelde hij zich van binnen. Toch heeft hij dat heel goed kunnen verbergen. Er zullen natuurlijk hints zijn geweest maar als die niet duidelijk en heftig genoeg zijn dan kan niemand voorzien dat deze extreme uiting eraan zat te komen.

En nu? Zien we nu in iedere vriendelijke en beheersde 24-jarige een potentiële massa moordenaar? Is het iets van deze tijd? We zijn individueler in levenswijze dan voorheen. Interactie was vroeger face-to-face. Nu bellen, mailen en pingen we, al wonen we nog geen minuutje lopen bij elkaar vandaan. Met skype zie je elkaar wel maar door de twee schermen en grote afstand ertussen voelt het gesprek toch anders. Ja, op sociaal gebied is er veel veranderd. We zijn wel ‘sociaal’ bezig met onze Social Media mogelijkheden maar is het ook menselijk? Herkennen we via de mail als iemand tegen zijn breekpunt aan zit? Ik denk het niet. Daar is lijfelijk contact voor nodig. Iemand recht in z’n ogen kijken en voelen of het allemaal nog goed zit.

De huidige, individuele tijd is gevaarlijk. Volwassenen en kinderen zitten veel achter schermpjes. Ook ik doe daaraan mee. Hierdoor ontstaan er ‘schermpjes’ voor je persoonlijkheid en je emoties. Computers en spelletjes nemen de taak over van het echte contact met anderen. Interactie en alle emoties en gevoelens die daarbij horen worden niet meer ervaren, realiteit veranderd door dat wat op de computer wel kan en in werkelijkheid desastreuze gevolgen heeft. Breekpunten worden niet meer herkend. Extreme uitingen zijn het gevolg. Hoe gaan we daarmee om? Wat willen wij in onze toekomst? Gaan we door met de verarming van onze, van oudsher sociale manier van leven of gaan we er weer op uit, mensen ontmoeten, in de ogen kijken en zorgdragen voor een goede balans in persoonlijke interactie via allerlei kanalen waarbij het persoonlijke contact helemaal bovenaan moet staan.

Daar zie ik, voor mij als counsellor, een belangrijke taak in weggelegd. Vroeger kon men voor het bespreken van levensthema’s in de gemeenschap, de familie of bij de kerk terecht. In de huidige maatschappij zijn er weinig mogelijkheden om dieper op levensvragen in te gaan. Het persoonlijke contact is oppervlakkiger en snel, de kerk voor velen niet meer de plek om naar toe te gaan en het leven individueler. Counsellen, net als coachen, is een geweldige manier om dat luisterend oor te bieden. Ondersteuning te geven aan mensen die door een breekpunt gaan zodat men ervan leert en er op een positieve manier mee aan de slag kan gaan. Want daar zijn breekpunten in het leven eigenlijk voor bedoeld, om er sterker van te worden.

Leven en laten leven

Een internationale uitdrukking. De betekenis is; tolerant zijn. In mijn perceptie waren wij toch een van de, zo niet het meest tolerante landje ter wereld. Althans, dat dacht ik tot voor kort. Om precies te zijn tot voor de verkiezingen. Maar… blijkbaar is ons tolerantie niveau aan het dalen. Het enorme succes van de Partij voor de Vrijheid is daarvan het bewijs.

Waar in Amerika een donkere man aan de macht is gekomen, volgen wij in grote getalen een man met een suikerspin op z’n hoofd. Die een film heeft gemaakt, zo propagandisch, dat menig dictator er jaloers op zou zijn. Wie had ooit gedacht het tij zich zo zou keren, om nog maar eens een uitdrukking te gebruiken.

Wat ‘leven en laten leven’ ook kan zeggen is; ieder voor zich. En dan schiet de tolerantie door naar onverschilligheid. Met als gevaar dat we niet meer in elkaar geïnteresseerd zijn. En, je ziet de weerspiegeling in onze maatschappij. Mensen zijn erg met zichzelf bezig. Hebben individualistische taken, persoonlijke doelen en financiële targets op het werk te behalen. Als men thuis komt is daar de televisie, de computer of een spelletje. Het niveau van menselijk contact is, in vergelijking met vroeger, gedaald. En dan doel ik op face-to-face contact en niet op mail-to-mail of blackberry-to-blackberry contact.

En toch, ondanks de individualisatie waarin we nu zitten, is er sinds de crisis weer een verschuiving naar menselijkheid te bespeuren. We willen elkaar weer recht in de ogen kunnen kijken. Misstanden worden aangepakt. Hoge heren komen van hun sokkel. Bedrijven moeten terug naar de basis. Zoals het tot voor kort ging kan niet meer. De zeepbel is stuk.

Het effect daarvan is dat mensen weer met hun hart gaan denken in plaats van met het hoofd. We gaan weer voelen of iets klopt en niet denken dat we het al weten. We krijgen weer compassie met dat wat we doen en nemen niet alles meer voor lief. We hebben gezien wat er kan gebeuren als die zeepbel knapt en zorgen er dus voor dat we niet weer gaan zweven. De realiteitscheck zal weer aan waarden en normen gekoppeld worden en hopelijk niet meer aan macht en geld. Tenminste, als Rutte 1 dit Balkenende-principe niet geheel laat varen.

Wat mij betreft is het nog steeds belangrijk om te ‘leven en laten leven’, tolerant zijn in de goeie zin des woords dus respect voor de ander. En daarnaast ook meeleven en inleven, interesse en empathie voor onze medemens. Dus hierbij een zeer waardevolle tip: hou van de mensen zoals ze zijn, er zijn geen anderen.

De kip of het Ei ?

De betekenis van deze uitdrukking staat voor mij gelijk aan de symboliek van een cirkel. Want wat was er nu eerst; de kip of het ei? Zo zijn er nog een aantal cirkels te bedenken waarvan begin en einde niet te onderscheiden zijn. Bijvoorbeeld de cirkel van het heelal want waar begint en eindigt dat nu echt. Als je daarover nadenkt word je bijna gek. De cirkel van het leven, daarover weet ook nog niemand hoe dat nu daadwerkelijk begonnen is en waar het uiteindelijk zal eindigen. En dan de cirkeltjes waarin wij ons dagelijks bevinden. De familie, de werkomgeving, vrienden, clubjes etc. En, niet te vergeten, de cirkel van ons denken. Zo kun je uren, dagen, weken, maanden in cirkeltjes verkeren waar je iets maar vaak ook niets aan hebt. Of het een positief of negatief cirkeltje is weet je pas als je eruit gestapt bent. Dan zie je helder en redelijk objectief in wat voor rondje je rende. Maar, voordat je uit het cirkeltje stapt moet er eerst iets gebeuren waardoor je inzicht krijgt dat je je überhaupt in een cirkel bevindt.

Zo kun je uit een denkcirkel komen door een simpele opmerking van iemand die je zo raakt dat je ineens helder ziet waar in welke cirkel je gedachten ronddraaiden. Die 'iemand' heeft waarschijnlijk niet eens in de gaten dat die opmerking jou een stukje inzicht heeft gebracht.

Of als je even uit je normale leefomgeving weg bent voor een romantisch weekendje, zakenreis of een paar dagen feesten met vrienden, dan kijk je ook met andere ogen naar de cirkeltjes waar je thuis in rond rent. Je staat er als het ware naast en kijkt ernaar.

Dat zijn momenten van bezinning. Dat zijn waardevolle momenten om eens te checken of bepaalde cirkeltjes nog wel werken voor jou. Want als ze je tegenwerken is het belangrijk eruit te stappen. Tegenwerkende cirkels kosten energie. Die zijn slecht voor je mentale en uiteindelijk fysieke welzijn.

Uit een cirkel stappen is niet makkelijk. Het verkregen inzicht moet zodanig helder en diep zijn dat je, als je je thuis weer in de cirkels begeeft, nog steeds dat gevoel hebt dat een bepaalde cirkel je tegenwerkt. Dan zul je zien dat ook alle signalen die je opvangt je er bijna toe dwingen om definitief de cirkel te verlaten en kost het je minder moeite die stap te nemen.

Als het verkregen inzicht nog niet helder en diep genoeg is of als je veel weerstand, binnen jezelf of van anderen, voelt om uit de cirkel te stappen. Dan zul je zien dat je in die cirkel door zult blijven rennen. Tot het moment dat je echt niet meer kunt en jouw fysieke toestand je een halt toe roept. En dan zal het gezegde; 'wie niet horen wil, moet maar voelen' de situatie als geen ander beschrijven. Daarover misschien de volgende keer.

Ballen in Balans

Hoeveel ballen houden we omhoog? En, wanneer laten we er een vallen. Is dat bewust of gaat dat per ongeluk? Vragen die we ons niet snel stellen maar die er best toe doen. Want, hoeveel ballen kunnen we nu daadwerkelijk hooghouden? Als ik het WK zie denk ik: 1 tegelijk. Als ik naar mijn eigen werkzaamheden kijk zijn het er wel 10, zo niet meer.

Kinderen, huishouden, twee banen, sociaal leven en, o ja, ook nog een man. 24 uur per dag is gewoon niet genoeg. Voor mijzelf hou ik zo-wie-zo geen tijd over, laat staan voor andere extra dingen. Alhoewel, dat is niet geheel waar. Heel veel dingen doe ik voor mijzelf. Ik maak mijn eigen keuzes. Wil alles tegelijk. Kan geen deel van dit leven missen en wordt ongedurig bij de gedachte niets productiefs te doen te hebben. Praten we even niet over de was of andere huishoudelijke zaken. Hoe belangrijk ook, die boeien me niet.

Nee, ik bedoel de interessante activiteiten voor Humanising, het coachen voor Personal Focus of het reizen voor de KLM. Allemaal super gave activiteiten die ik voor geen goud wil missen. En dan de kinderen. Geweldig vind ik het om er voor ze te kunnen en mògen zijn.

Naar school brengen, halen en tussendoor een broodje eten samen. Super strak schema maar dat zijn hele kostbare momenten. Ook al gaan ze vaak niet zonder slag of stoot en voel je je vaker politieagent dan moeke met thee en koekjes. En toch, feit blijft dat ik ze zelf kan opvangen, mijn stempel op hun opvoeding drukken, er zijn als ze me nodig hebben, vragen hoe het ging op school, boos worden als ze hun melk niet op drinken, troosten als het op school niet lekker liep, pleisters plakken of snotneuzen vegen, zorgen dat ze weer op tijd en toonbaar in de klas zitten. Allemaal kleine dingetjes. Kleine belangrijke dingetjes. Hele belangrijke dingetjes. Ze noemen het aandacht.

Aandachtig kijk ik naar hun gezichten. Hoezeer ze veranderen in de loop van de jaren. Hoe ze veranderen in de loop van een minuut. Van euforisch naar mineur van heel boos naar heel blij. Het kan allemaal. Bij de een wat sneller dan bij de ander.

Karakter hè. Tja, en dat karakter hebben ze van m’n man en mij. Zullen zij later ook zoveel ballen omhoog willen houden? Gaan zij het mij kwalijk nemen dat ik, toen zij klein waren, nu dus, zoveel activiteiten had. Er wordt wel eens geklaagd; mam, zit je nou alweer achter die computer. Terwijl ik denk; jongens, ik ben er altijd bij! Op het schoolplein, bij schoolactiviteiten, als jullie uit school komen. Maar blijkbaar maakt dat minder indruk dan mijn kop achter die computer. Ach, je kunt het nooit voorspellen waar je het goed doet en waar je de steken laat vallen. Als ik minder ballen omhoog hou, hebben ze vast andere redenen om later over te klagen.

Daarom is mijn conclusie; zolang de ballen omhoog te houden zijn, blijf ik er lekker mee spelen!